Ile rośnie choinka? Wskazówki do założenia plantacji

Każdego roku do polskich domów trafia ponad 6 mln żywych choinek. Większość świątecznych drzewek w marketach i na targowiskach pochodzi z plantacji rolniczych. Hodowcy często tworzą stanowiska do sprzedaży bez pośredników, w pobliżu miejsca uprawy choinek. Różne gatunki drzew iglastych mają różne cechy i wymagania glebowe. Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, ile rośnie choinka - zwykle właściciele plantacji odnotowują pierwsze zyski po 6-8 latach od sadzenia. Roczny przyrost. Trzeba pamiętać, że na rentowność choinkowego biznesu wpływają stałe wahania cen. W jednym roku można sprzedawać świerki w hurcie po 30-50 zł/szt., a w kolejnym wzrost podaży i inne zmienne mogą ukształtować ceny hurtowe na poziomie 5 zł/szt.

To, jak szybko i ile rośnie choinka, zależy od wielu czynników

Choinki rosną wzwyż o kilkadziesiąt centymetrów w ciągu roku - rozrastają się też na boki. Plantator nie może pozostawić drzewek samych sobie. Choinka musi zmieścić się do domu/mieszkania (razem z ozdobą na czubie!), a zarazem nie powinna zajmować zbyt dużo miejsca. Jak mówią hodowcy - bez przycinania i formowania 1-2 razy do roku drzewko po zdjęciu siatki zajmowałoby pół salonu. Trzeba też pamiętać o tym, by nawozić ziemię, kosić trawę i spryskać rośliny środkami chwastobójczymi. Wzbogacając glebę, można wykorzystać rzodkiew oleistą jako poplon i zielony nawóz, co wspiera żyzność podłoża pod kolejne nasadzenia.

Nie można przeznaczać kilkuletnich choinek do ścięcia i sprzedaży od razu po tym, jak naturalnie osiągną optymalną wysokość, czyli ok. 2 metry - końcowi odbiorcy mają coraz większe wymagania względem koloru i gęstości igliwia czy regularnego kształtu gałęzi. A na osiągnięcie potrzebnych parametrów i estetyki trzeba trochę poczekać. Na to, jak i ile rośnie choinka, wpływają m.in.:

• gatunek, odmiana użyta do nasadzeń;
• jakość sadzonek;
• parametry gleby;
• pogoda, warunki atmosferyczne.

Biznes choinkowy. Najpopularniejsze, żywe drzewka bożonarodzeniowe to świerki i jodły

Świerk pospolity to jedno z najczęściej spotykanych drzew w europejskich lasach. Niektóre okazy „na wolności” dorastają do ponad 50 metrów. Ile rośnie choinka tego gatunku? W pierwszych latach roczny przyrost świerka jest bardzo wolny, z czasem przyspiesza do ok. 30 centymetrów na rok - wycinkę przeprowadza się najczęściej po 6-7 latach od zasadzenia. Czasami na produkt handlowy trzeba poczekać nieco dłużej. Do założenia plantacji choinek wystarczy ziemia klasy V lub VI. To odmiana tania i stosunkowo prosta w uprawie, ale cechują ją dość szybko opadające igły. Podobne parametry wzrostowe ma świerk srebrny (kłujący) z Ameryki Północnej, którego igliwie o charakterystycznej barwie ma większą trwałość i wytrzymałość. Przy planowaniu przydomowej uprawy można porównać wymagania świerka z zasadami pielęgnacji chrzanu pospolitego, który trafia później do kuchni jako wyrazista przyprawa.

Za najbardziej ekskluzywne (i wartościowe) drzewko na święta uchodzi jodła kaukaska. W naturalnych warunkach dorastają do ok. 60 m i żyją nawet 500 lat. Bożonarodzeniowa choinka z szyszki takiego giganta w sprzedaży detalicznej osiąga ceny od 80 do ponad 200 zł. Odpowiednie warunki podłoża to ziemia klasy IV i odczyn 4,0-5,5 pH. Niektórzy hodowcy uważają, że lepiej, gdy ziemia jest słabsza - wtedy drzewko rośnie wolniej, co ułatwia pielęgnację i formowanie. W porównaniu ze świerkami jodły dużo gorzej znosi mrozy. Potrzebuje też dość obfitych opadów, przynajmniej 1000 mm rocznie. Dlatego polskie plantacje jodłowe działają głównie w północno-zachodniej części kraju, na wybrzeżu - tam, gdzie jest cieplej i bardziej wilgotno.

Inne drzewa na plantację choinek świątecznych

Hodowle bożonarodzeniowych drzewek wykorzystują też inne gatunki. Na obsadę choinek składają się także:

• jodła kalifornijska;
• jodła koreańska;
• sosna czarna;
• sosna pospolita;
• świerk serbski.

Ile rośnie choinka od sadzonki do 2 m wysokości - przykład jodły kaukaskiej

Większość jodeł kaukaskich pokonuje bardzo długą drogę, zanim trafi na Boże Narodzenie do Polski. Najpierw trzeba zebrać szyszki. Duża część nasion pochodzi z Gruzji - pozyskuje się je ręcznie z dorodnych i wiekowych, starannie wyselekcjonowanych drzew. Zbieracze często muszą wspiąć się na ponad 20 metrów, by dotrzeć do odpowiednich szyszek. Następnie nasiona trafiają do szkółek, najczęściej w Danii, gdzie przez ok. 3 lata rozwijają się w gotowe do sprzedaży sadzonki.

Stamtąd młode pędy trafiają do rolników i hodowców w Polsce. Potem pozostaje „tylko” odpowiednio pielęgnować i formować choinki przez 6-8 lat. Hodowlana jodła kaukaska rośnie średnio przez ok. 10 lat, zanim osiągnie wysokość 2 metrów oraz pożądany kształt i gęstość igliwia. Plantatorzy często muszą spowalniać pionowy wzrost drzewek. Wykorzystuje się do tego różne substancje chemiczne dodawane do nawozów oraz cięcia mechaniczne. W porównywalnym czasie dzikie okazy urosłyby do ok. 3 m.

Jeśli rolnik chce co roku sprzedawać choinki na święta, musi odpowiednio podzielić pole

Skoro na „plon” trzeba czekać ok. 6-8 lat, to na tyle samo fragmentów należy wydzielić. Każdego roku do obsady będzie jedna część pola, a miejsca po wycince należy poddać rekultywacji od listopada do marca - kolejne sadzonki można posadzić wiosną lub w połowie października. Pierwszy termin wiąże się z ryzykiem suszy, jesienią trzeba uważać na przymrozki. Niektórzy plantatorzy dzielą ziemię na więcej części, by jedna zawsze leżała ugorem. Kolejna kwestia to sprzedaż drzewek ciętych lub w doniczkach. To drugie rozwiązanie jest bezpieczniejsze - niesprzedane choinki można jeszcze uratować. Drzewa cięte bez doniczek nadadzą się tylko na kompost lub odsprzedaży na biomasę.

Drzewka mogą rosnąć szybciej, jeśli będą miały więcej miejsca i składników mineralnych dla siebie. Czasami optimum wynosi 1 metr kwadratowy dla pojedynczej choinki, w innych warunkach najlepiej sadzić jedno drzewko na każde 2 m² - dużo zależy od potrzeb wybranego gatunku. Średnio jednym hektarze wyrasta ok. 6,5 tys. sztuk, z czego 1 tys. każdego roku trafia do punktów sprzedaży choinek. Nie należy zapominać o ogrodzeniu plantacji. Dzikie zwierzęta mogą szybko zniszczyć tak świeże sadzonki, jak i kilkuletnie drzewa tuż przed wycinką. To, ile rośnie choinka, jest tylko jedną z wielu kwestii, które należy wziąć pod uwagę przed rozpoczęciem hodowli na dużą skalę.